|
Buluntu Eşya (Lukata) (Kayıp bulmak ) |
Bir kimse yitik eşya veya hayvan bulduğunda onu almalı mı, yoksa hiç el sürmeyip olduğu yerde bırakmalı mı? Bu konuda İslâm âlimleri arasında farklı görüşler vardır.
Uygun olan, yitik malı almaktır. Çünkü, Müslüman olan din kardeşinin malını korumak, müslümanın görevlerindendir.
Peygamberimiz, Müslüman kardeşine yardım eden kimseye Cenab-ı Hakk'- ın yardımda bulunacağını, bildirmiştir.
Bir kimse, yitik eşya veya hayvan bulduğu zaman, onu almadığında kaybolacaksa, onu, sahibine vermek üzere alması mendup, kaybolması korkusu olmadığında da onu alması mübahtır. Ancak, yitik malı sahibine vermek maksadıyla değil de kendisi için alması ise haramdır. Peygamberimiz şöyle buyurmuştur: “Yitik bir şeyi, ancak şaşkın (sapık) kimse kendi malına katar."Müslim,Lukata,1;İbn Mace,Lukata,1;Ebu Davud,Lukata,1
Yitik eşyayı bulan kimse, onu korumak ve sahibi çıktığında ona teslim etmek üzere aldığını şâhitler huzurunda söylerse, eşya yanında emânet kalır. Bu eşya, bulanın elinde zarara uğrar veya telef olursa, bulan onu ödemekle yükümlü olmaz. Çünkü bu şekilde yani buluntu vermek üzere şâhitler huzurunda onu almasına dinî yönden izin verilmiştir. Peygamberimiz şöyle buyurmuştur.
"Her kim bir yitik bulursa hemen iki adâletli kimseyi şâhit tutsun..."İbn Mace,Ebu Davud Şâhitlere:" Kimin yitik aradığını duyarsanız. beni ona haber verin" demesi yeterli olur. Şayet, yitik eşyayı bulan kimse, şâhitler huzurunda onu açıklamadığı takdirde, yitiği kendi nâmına almış olur. Bu durumda yitiğin bir zarara uğraması veya telef olması halinde onu ödemekle yükümlü olur. 4-Buluntu Eşyayı Alan Kimsenin Yapacağı işler Buluntu eşyayı alan kimse, onu bulduğu yerde uygun vasıtalarla ilân eder, "bir kaybı olan bana baş vursun" der. Bu ilânın süresi, bulunan eşyanın cins ve miktarına göre değişir.
Bulunan eşyanın değeri on dirhem (bir dirhem üç gramdan biraz fazladır) veya daha fazla ise, sahibini bulmak için ilân edilir ve bir yıl bekletilir.
Yapılan ilân sonunda sahibi çıkarsa, ona verilir. Sahibi çıkmazsa fakirlere dağıtılır. Bulunan eşyanın değeri on dirhem'den daha az ise onu, sahibini bulmak için bir kaç gün ilân etmek yeterli olur.
Yitik olan eşya ilân edildikten sonra sahibi çıkmazsa, onu bulan kimse zengin ise ondan faydalanması caiz olmaz, fakirlere sadaka olarak verilmesi gerekir. Çünkü başkasına ait olan bir maldan. onun rızası olmaksızın faydalanmak câiz değildir. Peygamberimiz şöyle buyurmuştur: "Buluntu mal helâl olmaz. Onu bulup da alan kimse onu bir yıl ilân etsin; sahibi çıkarsa ona versin, sahibi çıkmazsa onu sadaka olarak dağıtsın."Nesbu'r-Raye 3/466
Şayet yitik eşyayı bulan, fakir olur ve yaptığı ilân sonunda sahibi çıkmazsa ondan faydalanabilir. İlân süresi geçtikten sonra mal sahibi çıkıp geldiğinde, isterse verilen sadakayı kabul eder ve sevabı kendisine ait olur. Şayet kabul etmezse eşyayı bulana ödetir. Eğer eşya fakirin elinde aynen duruyorsa onu alabilir. »
Yorum yok
» Yorumu Gönder
|