Dini Site ilahi dinle islami videolar canlı dini radyo ilahiler sohbet

Kibir; büyüklük taslama, kendini başkalarından üstün görmek demektir.

Rasûlullah (s.a.s.) kibri şöyle tarif etmektedir:

“Kibir, hakkı  kabul etmemek ve başkalarını küçük görmektir.” [340]

İmam-ı Gazalî kibri üçe ayırmaktadır:

1- Allah’a karşı kibir, kibrin en kötüsü budur. İnsanı bu yola sürükleyen, cehalet ve azgınlıktır. Nemrut ve Firavun gibilerinin  kibri böyledir. Bu kişiler, kendilerini ilâh saymışlar, kul olduklarını reddetmişlerdir.

Bu gibiler hakkında Allahu Teâlâ şöyle buyurmuştur:

“Bana kulluk etmeye tenezzül etmeyenler, aşağılık kimseler olarak cehenneme gireceklerdir.” [341] 

2- Peygamberlere karşı kibir: Bu da kendileri gibi bir insana uymayı kabul etmemektir. Bu, bazen körü körüne olur da kibri sebebiyle kendini haklı sanarak peygamberlere uymaz ve cehalet karanlığında kalır. Bazen de bilerek olur. Nefsi onu hakkı kabule ve peygambere uymasına engel olur ve şöyle der:

“Şimdi, bizim gibi insana mı inanacağız?” [342]

3- İnsanlara karşı kibir: Bu kibir, kendilerini başkalarından üstün görme yanlışlığıdır. Halbuki hiçbir kimsenin buna hakkı yoktur. Büyüklük ve üstünlük ancak Allah’a aittir.

İnsanlara karşı olan kibir de çok yanlış bir yoldur. Çünkü insanlardan başlamak suretiyle Allah’a kibretmeye kadar insanı sürükler. İblis, Hz. Adem (a.s.)’a karşı bu şekilde kibirlenmişti.

“(İblis) Dedi ki: Beni ateşten, onu (Adem’i) çamurdan yarattın.” [343] 

Kendini  başkalarından üstün görüp  başkalarına horluk ve hakaretle bakan, bile bile, onlarda bulduğu hakkı reddedip kabul etmeyen kimse, insanlara karşı kibirlenmiş; Allah’ın emirlerine karşı gelen de Allah’a ve Rasûlüne  karşı kibirlenmiş olur. [344]

İnsanın elindeki imkânlar gelip geçicidir.

Bu imkânlarla övünmek, gururlanmak çok yanlıştır. Allah’ın verdiği tüm imkânlardan dolayı Allah’a şükretmeli, nankörlük etmemeli, kibre, gurura gitmemelidir.  “Çünkü Allah, her kibirleneni (gururlananı) ve kendini beğenip övüneni sevmez.” [345]  Allahu Teâlâ, gururu, kibri, kendini beğenmeyi, insanları  küçük  görmeyi yasaklamıştır.

Rasûlullah (s.a.s.) şöyle  buyurmuştur:

“Tevâzû göstereni Allah yüceltir, kibredeni ise alçaltır.” [346] Tabiî ki, tevâzûlu, alçakgönüllü olmalı, gururlu, kibirli olmamalı, çünkü kibirlilik kişiyi alçaltır ve cehenneme gitmesine sebep olur. Peygamberimiz (s.a.s.) bunu bildirmektedir:

“Cehenneme gidecek olanlar kibirliler ve büyüklük taslayanlardır.”  [347]

Yine bir hadisinde Rasûlullah (s.a.s.):

“Kalbinde zerre kadar kibir bulunan kimse cennete giremez” buyurdu. Bir kimse:

“İnsan, elbisesinin güzel olmasını, ayakkabısının güzel olmasını (veya her hangi bir şeyinin güzel olmasını) sever” dedi. Rasûlullah (s.a.s.):

“Şüphesiz Allah güzeldir, güzelliği sever. Kibir ise hakkı red ve inkar etmek, insanları hor (küçük) görmektir.” [348] buyurdu. Rabbimiz Allah da şöyle buyuruyor:

“Yeryüzünde gururlanarak yürüme. Çünkü sen yeri yaramazsın, boyca da asla dağlara erişemezsin.” [349]

“Cehennemlikleri size haber vereyim mi? Onlar katı yürekli, malını hayırdan esirgeyen ve kibirli kimselerdir.”  [350]

“Cenab-ı Hak, her  kibredeni hakir ve zelil eder.” [351]

“Kendisini bilen, halkın övmesine aldanıp mağrur olmaz.” [352]

“En kötü vahşet, kendini beğenmektir.” [353]

“Kibir, alçakların ahlâkındandır.” [354]

“Alçak yerde, tepecik kendini dağ sanır.” [355]

“Hiç kimseye gururla bakma, herkes kendisine muhteşemdir.” [356]

“Genellikle bütün büyük yanlışlıkların altında gurur yatar.”  [357]

“Birçok kimse, kendilerinde bulunduğu halde, başkalarında olan  gururu sevmezler (öyleyse sen de gururlu ve kibirli olmayı terk et).” [358]

“Bazı imkânlardan mahrum olan kişiye, imkânı olan kişi,  gururlanarak onu küçük görürse, kendi değeri düşer bu şekilde. Kişinin imkânı arttıkça, tevazusu da artmalı bu sayede