|
|
|
Yerken ve içerken uyulması gereken birtakım edep ve terbiye kuralları vardır. Bunlar yemekten önce, yemek esnasında ve yemekten sonra olmak üzere üç kısma ayrılır.
A) Yemekten önce:
a) Yiyeceklerin hem helâl yoldan kazanılmış, hem de iyi ve temiz olması.
Kur'an-ı Kerim'de şöyle buyuruluyor: "Mallarınızı aranızda haksız yollarla yemeyin."Bakara:188
"Ey İman edenler! Size verdiğimiz rızkların iyi ve temiz olanlarından yiyin."Bakara:172
b) Yemekten önce elleri yıkamak,
B) Yemek Esnasında:
Yemeğe bismillâh diyerek başlamak.
- Sağ el ile yemek
Aynı kaptan yendigi takdirde, yemeği kendi önünden almak. Omer b. Ebi Selerne diyor ki:
Peygamberimiz bana: "Bismillâh de, sağ elinle ve önünden ye"Müslim,Eşribe,108 buyurdu.
- Yemeği beğenmezlik etmemek.
Peygamberimiz hiç bir yemeği kötülememiştir. O, isteği varsa yer, isteği yoksa bırakırdı.Müslim,Eşribe,108
- Lokmayı ağza göre alıp iyice çiğnedikten sonra yutmak.
- Lokma ağzında iken konuşmamak.
- Suyu içmeden önce bardağa bakmak.
- Suyu bir solukta içmemek. Peygamberimiz suyu üç solukta içerdi.Buhari,Müslim
- Bardağın içine nefes vermemek.
- Yemek esnasında başkalarını tiksindirecek ve iğrendirecek söz ve davranışlarda bulunmamak.
- Yemek esnasında susmak iyi değildir. Ancak yemekte iyi ve güzel şeyler konuşmalı, yiyenleri tiksindirecek ve iğrendirecek şeyleri konuşmaktan sakınmalıdır.
- Ekmeği yere atmamak ve üzerine tabak, tuzluk ve benzeri şeyleri koymamak.
Peygamberimiz: "Ekmeğe saygı gösteriniz"Keşfü'l-Hafa,C.1,S.170 buyurmuştur. Elini veya bıçağı ekmekle silmek de uygun değildir. Eğer bıçağı ekmekle silip o ekmeği yerse bunun sakıncası yoktur.
- Dişleriyle kopardığı lokmayı yemeğin içine bırakmamak.
- Aksıracağı veya ağzından bir şey çıkaracağı zaman yüzünü sofradan çevirmek veya ağzını kapamak.
- Toplu halde yerken önündeki yemeğe bakmak, sağa sola göz gezdirmemek, yanındakilerin lokmasına ve yemeğin geldiği tarafa bakmamak.
- Ağzındaki lokmayı yutmadan başka lokma almamak. Ziyafetlerde ev sahibinin misafirlere bizzat hizmet etmesi de uygun bir davranıştır. Nitekim Peygamber Efendimiz misafirlerine bizzat kendisi hizmet etmişlerdir.
Ziyafette ev sahibinin suskun durması uygun olmadığı gibi hizmet edenleri misafirlerin yanında azarlaması da doğru değildir. Ev sahibinin dikkat edeceği hususlarda birisi de, ziyafet verdiği kişilerin rahatsızlık duymalarına sebep olacak kimseleri orada bulundurmamasıdır. Misafir de, ev sahibinin rızası olmadan yanında başkasını ziyafete getirmemelidir.
Toplu yemek yenirken-yemeğe devam edenleri utandırmamak için-herkes yiyip bitirmedikçe sofradan kalkmamalıdır.
Misafir, ev sahibinin iznini almadan ve dua etmeden oradan ayrılmamalıdır. Karanlıkta yemek de mekruhtur.
C) Yemekten sonra ki adâba gelince:
Yemek bitince Elhamdülillâh denilmelidir. Peygamberimiz yemekten sonra: "Bizi yediren, içiren ve Müslüman olarak yaratan Allah'a hamd olsun" diye dua ederdi. Yemeğe başlarken besmelenin sofrada bulunanların işitecekleri şekilde söylenmesi uygundur. Fakat sofradakilerin hepsi yemeği tamamlamadıkça işitilecek bir sesle "Elhamdülillâh" demek doğru değildir.
Ellerini ve ağzını yıkamak da yemekten sonra yerine getirilmesi gereken adâbtandır.Az Yemek Az Konuşmak,Az UyumakAz yemek, salihler adeti olduðu gibi, az uyumak da salihler adetidir. Çünkü çok yemek gibi çok uyumak da:Kalbi gaflete düşürür. Dimağı uyuşturur.Unutkanlığa sebep olur.Vücudu hantallaştırır.Bir kısım hastalıklara sebep olur.Ayrıca çok uyumak;Gecenin çeşit çeşit bereketlerinden,Nice ilahi füyuzattan, Seherlerde bezledilen ilahi rahmetten mahrumiyeti mucib olur.Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellemin şahsında biz müslümanlara şu ilahi mesajlar ulaştırılıyor:"Ey örtünüp bürünen! Gecenin yarısı ve yarısından az, yahut fazlasında kalk ve Kur'an'ı tertil üzere tane tane oku." (Müzzemmil/1-4)
"Gecenin bir kısmında kalk, sana mahsus bir fazlalık olarak namaz kıl. (Böylece) Rabbinin seni Makam-ı Mahmud'a göndereceğini umabilirsin." (Ýsra-79)
<!--[if !supportLineBreakNewLine]-->
<!--[endif]--> 7-Yetim Malı Yemek İnsanların durumları hep aynı değildir. Bir kısmı zengin. bir kısmı da fakirdir. Bir kısmımn sağlığı iyi olduğu halde, bir kısmı hasta ve sakattır. Ailesiyle huzur içinde yaşayanlar yanında yuvası yıkılmış ve ocağı sönmüş, boynu bükük, öksüz yetimler de vardır.
Dinimiz, toplum fertlerinin birbirleriyle yardımlaşmalarım öğütlerken, yoksulları görüp gözetmemizi, öksüzleri kendi çocuklarımız gibi koruyarak eğitip yetiştirmemizi tavsiye eder.
Peygamberimiz:
"Gerek kendisine ve gerek başkasına ait her hangi bir yetimi görüp gözetmeyi üzerine alan kimse ile ben, cennette şöyleceyiz." buyurarak şahadet parmağıyla orta parmağına işaret etmiştir.Müslim,Zühd,2
Öksüzler, bizlere Allah'ın emanetidir. Onların anası da babası da biziz. Onların eğitilip yetiştirilmesi ve topluma yararlı birer insan haline getirilmesi bizim görevimizdir.
Öksüzlerin yalnız kendilerini değil, onlara ait malları da korumak, bize Allah’ın emridir. Mallarını, zayi olmaması için, kendi malımız gibi koruyacak, büyüdüklerinde ise kendilerine teslim edeceğiz. Konu ile ilgili olarak Kur'an-ı Kerim 'de şöyle buyuruluyor:
"Ergenlik çağına erişinceye kadar yetimin malına yaklaşmayınız. Meğer ki, en güzel bir niyet ve maksatla ola,"En'am:152
Yetimlerin mallarına kötü bir niyet ve maksatla yaklaşıp onları kendi mallarına katarak yiyenlerin büyük vebal altında kalacakları Kur'an-ı Kerim'de bildirilmekte ve şöyle buyurulmaktadır:
"Yetimlere mallarını verin, temizi pis olanla değişmeyin. Mallarınızı onların mallarına katarak yemeyin. Çünkü bu, büyük bir günahtır."Nisa:2
"Haksızlıkla yetimlerin mallarını yiyenler, şüphesiz karınlarına ancak ateş tıkınmış olurlar; zaten alevlenmiş ateşe gireceklerdir."Nisa 10 nbsp;
Başkasına ait olan bir malı haksız bir şekilde elde edip yemek de haram ve günahtır. Eğer bu mal, kendi malımız gibi korumak ve büyüdüğünde kendisine vermekle yükümlü olduğumuz bir yetime ait ise, onu haksız olarak kendi malımıza katmak suretiyle yemek ise büyük günahlardandır.
Olgun mü' mine yakışan, böyle bir günahı işlememek ve kendini ateşe atmamaktır.
»
Yorum yok
» Yorumu Gönder
Sadece üyeler yorum yazabilir
Lütfen giriş yapın veya üye olun!.
|
|
|
|
|
|
|
